2016'da Türk dış politikası ve Ekonomi karnesi..


Bu makale 2017-02-13 05:14:59 eklenmiş ve 517 kez görüntülenmiştir.
İbrahim Korkmaz

2016, AKP döneminde, iç politikadaki gelişmelerle paralel olarak dış politikada en önemli dönemeç ve kırılmaların yaşandığı yıl oldu.5 yılı aşkın süren Suriye bunalımında ilk kez sınırın ötesine geçerek askeri olarak da devreye giren Türkiye,Avrupa Birliği (AB) ile göçmen anlaşmasını yapmasına karşın vize serbestisi sürecini tamamlayamadı.Başbakanlık makamında oturan Ahmet Davutoğlu ve Almanya Şansölyesi Angela Merkel'in çabalarıyla, 18 Mart 2016 tarihinde Brüksel'de Türkiye ile AB arasında son dönemlerin en kapsamlı anlaşmasına varılarak,Ege Denizi üzerinden yasa dışı göçmen kaçakçılığını önleyen ve Türkiye'ye Suriyeli mültecilerin gereksinimlerini karşılaması için 3 milyar euroluk fon sağlayan anlaşma, vize serbestisi ve Geri Kabul Anlaşmasının uygulanma tarihini 1 Haziran'a çekerken, Türkiye'nin tam üyelik müzakere sürecini hızlandırma taahhüdünü de içermesine rağmen,15 Temmuz darbe girişimi Türk iç politikasında ve halkında yarattığı travmanın yanı sıra, özellikle ABD ve AB ile ilişkileri olumsuz etkiledi.


Başbakanlık koltuğunun Ahmet Davutoğlu'ndan Binali Yıldırım'a geçmesi ise Rusya ve İsrail'le ilişkilerin normalleşmesi sürecini hızlandırırken,dış politikada daha pragmatik bir dönemin başlamasına da neden oldu.İsrail Enerji Bakanı Yuval Steinitz ile Enerji Bakanı Berat Albayrak'la ikili görüşmeler gerçekleştirilerek,İsrail'den Türkiye'ye uzanacak bir doğalgaz boru hattının inşası seçeneğini ele aldılar.İki ülke ilişkileri açısından bir dönüm noktasıda,Mavi Marmara baskını nedeniyle 2013'te Türkiye'den özür dileyen İsrail,in ölenlerin yakınlarına 20 milyon dolar tazminat ödemiş olması ve Yine İsrail,in Türkiye'nin Gazze ablukasının kaldırılması talebine sıcak yaklaşmamasına rağmen,Türkiye'nin Gazze'ye insani yardım götürmesine izin vermiştir. 
Bildiğimiz gibi Türkiye, mevcut doğalgaz ihtiyacının yüzde 56'sını Rusya üzerinden karşılıyor.Bunun haricinde Azerbaycan,İran gibi değişik kaynakları da söz konusu.Ahmet Kasım Han,"Türkiye enerji kaynaklarını çeşitlendirmek zorunda.Tabii, enerji bağlantılarıyla bir merkez haline gelirse,Türkiye'nin bundan belli bir maddi çıkarı da olacaktır. Ayrıca bu gelişmeler Kıbrıs sorunu üzerinde de olumlu etkide bulunabilir," diyor.


Tüm bu gelişmelere rağmen; İsrail ve Türkiye arasında normalleşme süreci başlamış olsa da,ilişkilerin önünde yine de pürüzler söz konusu olabilir. İsrail'in Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın "masum çocukları katleden terörist devlet" ya da İsrail hükümetinin "Hitler'in ruhunu yaşattığı" yönündeki suçlamalarını unutması kolay görünmüyor.Diğer yandan Ankara'nın Hamas'a verdiği destek ve Filistin davasını sahiplenmesi de İsrail açısından sorun yaratabilecek unsurlar. 


Suriye'ye sınır ötesi harekât


Kuşkusuz 15 Temmuz darbe girişiminin en çok yaraladığı kurum Türk Silahlı Kuvvetleri oldu.Darbe girişimi sonrasında hükümet kararnameleriyle yeniden yapılandırılan ve daha fazla sivil denetim altına giren TSK, çok çabuk toparlandı ve 24 Ağustos'ta Fırat Kalkanı Operasyonu'nu başlatarak, Mare-Cerablus hattı olarak bilinen yaklaşık 100 kilometrelik sınır hattını IŞİD'den temizlediğini açıkladı.4,5 aydır süren operasyonun ikinci önemli amacı, Türkiye'nin terör örgütü olarak gördüğü PYD'nin (Demokratik Birlik Partisi) Afrin ile Kobani kantonlarını birleştirmesini engellemek. Şu anda ele geçirilmeye çalışılan el-Bab kenti de bu açıdan büyük önem taşıyor.ABD'yi Türkiye'nin IŞİD ile mücadelesine destek vermemek ve PYD'yi silahlandırarak "teröre destek vermekle" suçlayan Ankara, Suriye konusunda daha yakın hissettiği Moskova ve Tahran'la dikkat çekici bir gelişmeye imza atti.20 Aralık'ta Moskova'da imzalanan deklarasyon, Türkiye-İran-Rusya üçlüsünü Suriye'de barış ve siyasi çözümün sağlanması sürecinin garantörü olarak ilan ederken, 29 Aralık'ta rejim ile muhalefet arasında varılan kapsamlı uzlaşmanın da temelini attı. Buna göre, silahlar 30 Aralık gece yarısı susarken, sürecin bozulmaması durumunda Ocak ayı ortasında Kazakistan'ın başkenti Astana'da siyasi müzakereler başladı... Türkiye, bu deklarasyonla, 2011 sonundan bu yana yürüttüğü "Esad gitmeli" ısrarından vazgeçtiğini de resmen ilan etmiş oldu.


Büyükelçi Karlov suikastı


Diplomasi çevrelerini en çok üzen olaylardan biri de Rusya'nın Ankara Büyükelçisi Andrey Karlov'un 19 Aralık gecesi bir suikast sonucu yaşamını yitirmesi oldu.Moskova Deklarasyonu'nun açıklanmasından sadece bir gün önce yaşanan bu saldırının Türk-Rus ilişkilerini baltalamak amaçlı olduğu noktasında buluşan Türkiye ve Rusya, bu olayın ikili ilişkileri etkilemesine izin vermedi.20 Aralık'ta Moskova'da imzalanan deklarasyon, Türkiye-İran-Rusya üçlüsünü Suriye'de barış ve siyasi çözümün sağlanması sürecinin garantörü olarak ilan ederken,Ocak ayı ortasında Kazakistan'ın başkenti Astana'da siyasi müzakereler başladı..Başta Suriye olmak üzere bütün bu konular, 2017 senesinde de Türk dış politikasını büyük oranda meşgul edecek gibi görünüyor.
Türkiye ekonomisinin 2016 karnesini 10 başlıkta derlemiye çalıştım; 


1. Türkiye ekonomisinin büyüme hızında yavaşlama görülmeye başlandı.
Türkiye ekonomisi 2016'nın üçüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 1,8 küçüldü. TÜİK'in hesaplama yönteminde revizyona giderek açıkladığı verilere göre bir önceki çeyreğe göre yüzde 2.7'lik bir daralma görüldü.
Yılın ilk yarısında iç talebin katkısı ile kuvvetli bir büyüme yaşansa da üçüncü çeyrekte darbe girişimi, turizm sektöründe yaşanan kayıplar, küresel ve jeopolitik gelişmelerin etkisiyle daralma görüldü.Buna paralel olarak işsizlik oranı ise Nasın ayı itibariyle yükselişe geçti. Eylül ayında yıllık bazda 1 puan artan işsizlik oranı yüzde 11,3'e çıktı.
2.15 Temmuz darbe girişimi, jeopolitik riskler, Amerikan Merkez Bankası FED'in faiz silahını çekmesi beklentisi ve Türkiye'deki siyasi gelişmelerin de etkisiyle Dolar/TL kurunda art arda rekor kırıldığı gözlendi.Bunun üzerine başta Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan olmak üzere siyasetçiler Amerikan Doları'nı satarak Türk Lirası almayı teşvik eden açıklamalar yaptı. 
3. TCMB, yıl boyunca yedi kez faiz indirdi, bir kere faiz artırdı
19 Nisan'da görev süresi dolan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) eski başkanı Erdem Başçı'nın yerine, başkan yardımcısı Murat Çetinkaya atandı. 
4. Kredi derecelendirme kuruluşları Türkiye'nin notunu kırdı
Türkiye'de yaşanan siyasi gelişmeler ve dünya ekonomisinin gelişmekte olan ülkelerin aleyhine bir rotaya dönmesi, önde gelen üç uluslararası kredi derecelendirme kurumu Standard & Poor's (S&P), Moody's ve Fitch'in Türkiye'nin notunda indirime gitmesine yol açtı.
5. Siyasi gelişmeler ve jeopolitik riskler turizmi etkiledi
2016 yılında Türkiye ve Rusya arasında yaşanan gerilim ile bölgedeki siyasi gelişmeler, turizm sektörüne ağır darbe vurdu.Türkiye'yi 2015 yılının ilk 11 ayında 34.7 milyon yabancı turist ziyaret etmişti.Bu rakam 2016'ya geldiğimizde ise 24 milyon yabancı turiste kadar indi.
6. Petrol fiyatlarındaki düşüş cari açığa yaradı
Türkiye'nin en büyük ithalat kalemi olan petrol fiyatında görülen düşüş, cari açığın yılın ilk çeyreğinde 30 milyar doların altına inmesine yardımcı oldu.  
7. Özel sektöre yönelik operasyonlar hız kazandı
Hükümetin 15 Temmuz'da gerçekleşen darbe girişiminden sorumlu tuttuğu 'FETÖ' olarak tanımlanan 'Fethullah Gülen Terör Örgütü'nün özel sektör ile ilişkilendirilen ayağına çok sayıda operasyon gerçekleştirildi. BaşbakanYardımcısı Nurettin Canikli,'FETÖ' bağlantılı TMSF'ye yönetilmek üzere devredilen şirket sayısı'nı 527 olarak açıkladı.Gülen ile ilişkili özel sektör şirketlerine yönelik operasyonlarda,527 Şirket TMSF'ye devredildi.12 milyar liralık mal varlığı Hazine'ye sevkedildi.472 milyon liranın örgütün kasasından çıktığı belirtiliyor.400 milyon lira örgütün piyasaya borcu olduğu belirtiliyor.
8. Teşvik paketlerinin yılı oldu
Türkiye ekonomisinin büyümesinde yavaşlamanın önüne geçmek için yıl boyunca çok sayıda ekonomik teşvik paketi açıklandı. 
9. Büyük projeler hayata geçti
2016 yılında birçok ulaşım projesi hayata geçirildi.Dünyanın en geniş köprüsü olan Yavuz Sultan Selim Köprüsü açıldı. Deniz altından karayoluyla iki yakayı birleştiren Avrasya Tüneli, Marmaray'ın ardından açıldı. İstanbul ile İzmir arasındaki ulaşım süresini 9 saatten 3.5 saate indiren Gebze-İzmir Otoyolu Projesi kapsamında inşa edilen Osman Gazi Köprüsü'nün açılışı gerçekleştirildi.
10. "1'e 1" formülü olarak adlandırılan ve Yunan adalarından alınacak her bir Suriyeli için Türkiye'de bulunan bir Suriyelinin AB ülkelerine yerleştirilmesi süreci de 4 Nisan 2016 itibariyle yaşama geçti. Ancak anlaşmanın diğer önemli parçası olan vize serbestisi, Türkiye'nin yerine getirmesi gereken 72 kriterin hepsini gerçekleştirememesi nedeniyle askıda kaldı.


Bundan tam 40 yıl önce söylemiş Cemil Meriç:“Bütün Kur’anları yaksak, bütün camileri yıksak, Avrupalının gözünde Osmanlıyız, yani İslam. Karanlık, tehlikeli, düşman bir yığın.” Evet, Batı İslam’ı kendi muhteşem uygarlığının önünde bir engel olarak görüyor, Erdoğan’ı da bu “tehlikenin” serdarı... İşin kötü yanı, bu ülkenin suyunu içmiş, havasını solumuş, ekmeğini yemiş yüzlerce buralı münevverin de onlar gibi düşünmesi...
Başta Suriye olmak üzere bütün bu konular, 2017 senesinde de Türk dış politikasını büyük oranda meşgul edecek gibi görünüyor.  


 

 

Diğer yazıları...
Köşe Yazarları
 ‹ 
 › 
Döviz Kurları
Gazete Gölbaşı - Gölbaşı Haber Ajansı
Basın ve Yayın Haber Siteleri
© Copyright 2013 Gazete Gölbaşı. Tüm hakları saklıdır. Bu site GAP Gazeteciler Birliği ve KOMMANGENE Gazeteciler Cemiyeti Üyesidir.
Gölbaşı Siyaset
Gölbaşı'nda Siyaset
İsi Mutlu
AK Parti Mitingi
Belediye, Kaymakamlık, Valilik Bültenleri
Gölbaşı Spor
Muay Thai
Gölbaşıspor
Gölbaşı Eğitim
Çanakkale Zaferi
E-sgk
Gölbaşı Sağlık
Gölbaşı Asayiş
Milli Sporcu
Gölbaşı Vefat
Asayiş
Gölbaşı Devlet Hastanesi
Gölbaşı Asayiş Bültenleri